Ամանորյա տոները լի են շփումներով, հանդիպումներով և նոր փորձառություններով։ Աուտիզմ ունեցող երեխաների համար այս շրջանը կարող է լինել միաժամանակ և՛ բարդ, և՛ մեծ հնարավորություններով լի։ Ճիշտ մոտեցման դեպքում տոնական օրերը կարող են դառնալ սոցիալական հմտությունների զարգացման արդյունավետ և բնական միջավայր։
Տոները՝ որպես իրական կյանքի ուսումնական միջավայր
Սոցիալական հմտությունները լավագույնս զարգանում են իրական իրավիճակներում։ Ամանորյա շրջանը բնականորեն ստեղծում է այդպիսի իրավիճակներ՝
հյուրերի ընդունում կամ այցելություն,
նվերների փոխանակում,
համատեղ խաղեր,
շնորհավորանքներ և զրույցներ։
Այս ամենը կարելի է օգտագործել որպես ուսումնական հնարավորություն՝ առանց երեխայի վրա ճնշում գործադրելու։
Նախապատրաստման կարևորությունը
Տոնական իրավիճակները ավելի կանխատեսելի դարձնելը նվազեցնում է սթրեսը և մեծացնում մասնակցության հնարավորությունը։
Օգտակար քայլեր են՝
երեխայի հետ նախապես քննարկել, թե ինչ է լինելու,
օգտագործել նկարներ, սոցիալական պատմություններ կամ պարզ սցենարներ,
բացատրել՝ ովքեր են գալու, ինչ է սպասվում իրեն, և որքան կտևի միջոցառումը։
Փոքր քայլերով սոցիալական հմտությունների զարգացում
Տոների ընթացքում կարելի է կենտրոնանալ կոնկրետ, փոքր նպատակների վրա, օրինակ՝
բարևել մեկ հյուրի,
նվերը տալ և ասել «շնորհակալություն»,
մասնակցել համատեղ խաղին կարճ ժամանակով,
հերթով խոսել կամ սպասել իր հերթին։
Կարևոր է հիշել, որ յուրաքանչյուր փոքր հաջողություն առաջընթաց է։
Խաղերը և համատեղ գործունեությունը
Ամանորյա խաղերն ու ստեղծագործական զբաղմունքները կարող են նպաստել սոցիալական փոխազդեցությանը։
Օրինակ՝
պարզ սեղանի խաղեր,
զարդարանքների պատրաստում,
երգերի կամ պատմությունների համատեղ լսում։
Այս գործունեությունները խթանում են համագործակցությունը և հաղորդակցությունը՝ առանց պարտադրանքի։
Դրական խրախուսում և ընդունում
Երբ երեխան փորձում է շփվել կամ մասնակցել, կարևոր է դա նկատել և խրախուսել՝
գովեստի խոսքերով,
ժպիտով,
սիրելի զբաղմունքով։
Միևնույն ժամանակ պետք է ընդունել, որ եթե երեխան հոգնում է կամ ուզում է ընդմիջում, դա նորմալ է։ Սոցիալական զարգացումը չի նշանակում մշտական ակտիվություն։
Տոները՝ ընդունման և աջակցման ժամանակ
Ամանորը միայն սոցիալական հմտությունների զարգացման հնարավորություն չէ, այլ նաև հիշեցում է, որ յուրաքանչյուր երեխա յուրահատուկ է։ Հարմարեցված միջավայրը, համբերությունը և ըմբռնումը թույլ են տալիս աուտիզմ ունեցող երեխաներին մասնակցել տոնական կյանքին իրենց հնարավորությունների սահմաններում։
Տոնական շրջանը կարող է դառնալ ոչ թե սթրեսի, այլ աճի, կապի և ուրախության ժամանակ։
