Երկար տարիներ աշխատաշուկայում ընդունված էր կարծել, որ իդեալական աշխատակիցը նա է, ով ունի բարձր զարգացած սոցիալական հմտություններ, հեշտությամբ է ներգրավվում թիմային քննարկումներում և արագ հարմարվում է գրասենյակային աղմուկին։ Սակայն ժամանակակից բիզնես աշխարհը կանգնած է մեծ հեղափոխության շեմին։ Այսօր Microsoft-ը, Google-ը, SAP-ը, EY-ը (Ernst & Young) և տասնյակ այլ համաշխարհային հսկաներ հատուկ ծրագրեր են ստեղծում նեյրոատիպիկ անձանց, հատկապես՝ աուտիզմ ունեցող մասնագետների աշխատանքի ընդունելու համար։
Ինչու՞ է բիզնեսը փոխում իր մոտեցումը, և ի՞նչ բացառիկ տաղանդներ են բերում իրենց հետ աուտիզմով օժտված մարդիկ։
1. Բացառիկ ուշադրություն դետալների նկատմամբ և «գերկենտրոնացում»
Աուտիզմ ունեցող շատ անձինք տիրապետում են մի հատկության, որը հոգեբանության մեջ կոչվում է հիպերֆոկուս (գերկենտրոնացում)։ Նրանք կարող են ժամեր շարունակ կենտրոնացած մնալ միապաղաղ կամ բարդ առաջադրանքի վրա՝ առանց հոգնելու կամ ուշադրությունը շեղելու։
Տվյալների վերլուծության, ծրագրային ապահովման թեստավորման (QA), կիբերանվտանգության և ֆինանսական աուդիտի ոլորտներում սա անփոխարինելի տաղանդ է։ Այնտեղ, որտեղ սովորական աշխատակիցը հոգնածությունից բաց կթողնի փոքրիկ սխալը, աուտիզմով մասնագետն այն կգտնի վայրկյանների ընթացքում։
2. Ոչ ստանդարտ մտածողություն (Out of the box)
Նեյրոատիպիկ մարդկանց ուղեղն ինֆորմացիան մշակում է այլ կերպ։ Նրանք կաշկանդված չեն հասարակական կաղապարներով կամ «ընդունված կանոններով»։ Երբ թիմը կանգնում է բարդ խնդրի առաջ, աուտիզմով աշխատակիցը հաճախ առաջարկում է այնպիսի յուրօրինակ և պարզ լուծում, որը ոչ մեկի մտքով չէր անցել։ Սա նորարարության (innovation) գլխավոր շարժիչ ուժն է։
3. Ազնվություն և ուղղամտություն
Կորպորատիվ միջավայրում հաճախ շատ ժամանակ է վատնվում քաղաքական խաղերի կամ ոչ հստակ հաղորդակցության վրա։ Աուտիզմ ունեցող անձանց բնորոշ է բացարձակ ազնվությունն ու փաստերին հավատարիմ լինելը։ Նրանք չեն զբաղվում «գրասենյակային ինտրիգներով» և տալիս են օբյեկտիվ, կառուցողական հետադարձ կապ, ինչը մեծացնում է թիմի արդյունավետությունը։
Ինչպե՞ս են ընկերությունները հարմարեցնում միջավայրը
Որպեսզի այս տաղանդները լիարժեք բացահայտվեն, առաջադեմ ընկերությունները փոխում են հենց հարցազրույցի փուլը։ Ավանդական, երբեմն սթրեսային հարցազրույցների փոխարեն (որտեղ կարևորվում է խարիզման) նրանք առաջարկում են գործնական առաջադրանքներ՝ թույլ տալով մարդուն ցուցադրել իր իրական հմտությունները։ Գրասենյակներում ստեղծվում են հանգիստ գոտիներ, տրամադրվում են ձայնամեկուսիչ ականջակալներ և հստակ, գրավոր առաջադրանքներ։
Ամփոփում
Նեյրոբազմազանության (Neurodiversity) գաղափարախոսությունը մեզ սովորեցնում է, որ աուտիզմը ոչ թե բուժման կարիք ունեցող հիվանդություն է, այլ մարդկային բնության հարստություն ու բազմազանություն։ Ընդունելով և աշխատանքի տեղավորելով նեյրոատիպիկ անձանց՝ բիզնեսը ոչ միայն բարեգործություն է անում, այլև ձեռք է բերում հզոր մրցակցային առավելություն։ Սա ապագայի մոդելն է, որտեղ յուրաքանչյուր ուղեղի յուրահատկություն գնահատվում է իր արժանիքով։
