Ճամփորդությունը հիանալի հնարավորություն է նոր տպավորություններ ստանալու համար: Սակայն աուտիզմ ունեցող անձանց և նրանց ընտանիքների համար միջավայրի փոփոխությունը կարող է մեծ սթրես լինել: Սովորական ռեժիմի խախտումը, աղմուկը և անծանոթ վայրերը հաճախ առաջացնում են տագնապ:
Ճիշտ նախապատրաստումը կարող է ճամփորդությունը վերածել հաճելի և անվտանգ արկածի: Ահա հիմնական քայլերը, որոնք կօգնեն պլանավորել կատարյալ ուղևորություն:
________________________________________
1. Նախապատրաստում և տեսողական աջակցություն
Անհայտությունը տագնապի գլխավոր պատճառն է: Օգնեք ձեր երեխային կամ հարազատին պատկերացնել, թե ինչ է սպասվում իրեն:
• Սոցիալական պատմություններ: Ստեղծեք կարճ պատմություն նկարներով, թե ինչպես եք հասնելու օդանավակայան, նստելու ինքնաթիռ և հասնելու հյուրանոց:
• Վիզուալ գրաֆիկ: Օգտագործեք քարտեր, որտեղ քայլ առ քայլ պատկերված է օրվա պլանը:
• Տեսանյութեր: Նախապես ցույց տվեք տեսանյութեր այն վայրերի մասին, ուր պատրաստվում եք գնալ:
________________________________________
2. Տրանսպորտի ընտրություն և օդանավակայան
Օդանավակայանները և կայարանները հաճախ գերբեռնված են ձայներով և մարդկանցով:
• «Անտեսանելի հաշմանդամության» ժապավեն: Շատ միջազգային օդանավակայաններում գործում է Hidden Disabilities Sunflower ծրագիրը: Արևածաղկի պատկերով կանաչ ժապավենը հուշում է անձնակազմին, որ ձեզ գուցե լրացուցիչ աջակցություն կամ ժամանակ է անհրաժեշտ:
• Առաջնահերթ գրանցում: Խնդրեք ավիաընկերությանը տրամադրել առաջնահերթ նստեցում (Priority Boarding), որպեսզի խուսափեք հերթերից:
• Ծանոթացման այց: Որոշ օդանավակայաններ առաջարկում են նախնական շրջայցեր աուտիզմ ունեցող երեխաների համար:
________________________________________
3. Ինչ վերցնել ճամփորդական պայուսակում
Ճիշտ ընտրված իրերը կօգնեն հաղթահարել սենսորային գերբեռնվածությունը:
• Աղմուկը խլացնող ականջակալներ: Օգնում են պաշտպանվել բարձր և անսպասելի ձայներից:
• Սիրելի սփոփող իրեր: Վերցրեք ծանոթ խաղալիք, վերմակ կամ հագուստ, որն ապահովության զգացում է տալիս:
• Հակասթրեսային գաջեթներ: Սփիներներ, փոփ-իթներ կամ այլ իրեր՝ ձեռքերը զբաղեցնելու համար:
• Նախընտրած ուտելիք: Վերցրեք ծանոթ նախուտեստներ, քանի որ սննդի կտրուկ փոփոխությունը կարող է խնդիրներ առաջացնել:
________________________________________
4. Հյուրանոցի և վայրի ընտրություն
• Լռության գոտիներ: Փնտրեք հյուրանոցներ, որոնք ունեն հանգիստ անկյուններ կամ առանձնացված տարածքներ:
• Նախնական իրազեկում: Կապվեք հյուրանոցի հետ և տեղեկացրեք ձեր հարազատի կարիքների մասին: Խնդրեք սենյակ միջանցքի վերջում՝ աղմուկից հեռու:
• Անվտանգություն: Համոզվեք, որ պատուհանները և դռներն ունեն հուսալի կողպեքներ, եթե անձն ունի փախչելու կամ թափառելու հակում:
________________________________________
5. Ճկունություն և հանգիստ տեմպ
Մի՛ փորձեք տեսնել բոլոր տեսարժան վայրերը մեկ օրում:
• Դանդաղ տեմպ: Պլանավորեք օրական ընդամենը մեկ հիմնական գործողություն:
• Դադարներ: Օրվա մեջ ժամանակ թողեք հյուրանոցում հանգստանալու և ուժերը վերականգնելու համար:
• Պլան Բ: Պատրաստ եղեք փոխել ծրագրերը, եթե զգաք, որ ձեր հարազատը հոգնել է կամ լարված է:
Ճամփորդությունը կարող է դառնալ հրաշալի փորձառություն, երբ հաշվի են առնվում աուտիզմ ունեցող անձի անհատական առանձնահատկությունները: Կանխատեսելիությունը և համբերատարությունը հաջողված ուղևորության գաղտնիքն են:
